Waarom kunnen we niet mobiel bellend de grens over?

Waarom kunnen we niet mobiel bellend de grens over?

Gepubliceerd: woensdag, 02 maart 2016
Door: Marco Mekenkamp en Eildert van Dijken

Share |

Het is altijd weer een enorme irritatie: tijdens het voeren van een telefoongesprek in de auto of trein valt de verbinding plots weg. De gesprekspartner aan de andere kant kan slechts gissen naar de reden hiervan, maar voor de reiziger is het duidelijk: er is een landsgrens gepasseerd. Na een aantal minuten wachten is de mobiele telefoon aangesloten op het netwerk van het andere land en kan een telefoongesprek weer worden opgebouwd. Maar dat gaat veranderen.

In Straatsburg is onlangs een amendement van Europarlementariër Cora van Nieuwenhuizen (VVD) aangenomen op het Digitale Interne Markt rapport, waardoor de Europese Commissie met plannen moet komen om het probleem van onderbroken telefoongesprekken op te lossen. “Het wegvallen van telefoonverbindingen is echt niet meer van deze tijd”, stelt Van Nieuwenhuizen. “En ook niet nodig, want technisch gezien is het geen enkel probleem. Immers, ook binnen de landsgrenzen wordt je telefoongesprek overgedragen van mast op mast.” Internationale hand-overs worden zo een feit.

De redactie van dit magazine wilde vanzelfsprekend weten hoe de operators tegen het amendement aankijken en wat de eventuele (financiële) consequenties zijn. T-Mobile Nederland begrijpt eigenlijk niet waar Cora van Nieuwenhuizen zich mee bemoeit. “We begrijpen deze wens heel goed en wij willen er dan ook graag aan meewerken om dit voor onze klanten mogelijk te maken”, laat T-Mobile in een reactie weten. “Op dit moment zijn er echter technische uitdagingen die de telecomsector belemmeren om dit te kunnen implementeren. En dat brengt onzekerheden mee voor de klant. Als operator vinden we dat eerst alle uitdagingen en onzekerheden zorgvuldig onderzocht moeten worden, zodat de klant beschermd wordt tegen onaangename verrassingen. We zijn dan ook van mening dat deze mogelijkheid zeker gestimuleerd en onderzocht moet worden, maar niet gereguleerd moet worden vanuit Europese instanties.”

Techniek volgens de operators
Volgens Vodafone is het technisch ook allemaal niet zo simpel als het lijkt. Op de vraag welke technische problemen er zijn om aan het wegvallen van telefoongesprekken bij het passeren van landsgrenzen op te lossen, laat de operator weten: “Door technische aanpassingen en verschillende nationale tarieven en roamingkosten is de constructie redelijk complex. Hiernaast moet duidelijk zijn of er consequenties zijn met betrekking tot de wettelijke verplichtingen voor operators zoals aftappen en toegang tot 112.”

Ook operator KPN ziet nog wel wat ‘beren op de weg’: “De masten van telecomproviders in onze buurlanden zijn niet aangesloten op onze telefoniecentrales en andersom ook niet”, zo reageert een woordvoerder op onze vragen. “Bij een overgang naar een ander netwerk komt een aantal zaken kijken die een vloeiende overgang technisch zeer ingewikkeld maken. Onder meer moet worden getest of de overstap naar het netwerk van de andere aanbieder geoorloofd is. Daarbij moeten checks en aanpassingen worden gedaan voor ‘lawful intercept’. En er moet veel getest worden en bijvoorbeeld ook verbindingen gelegd worden.”

T-Mobile ziet vooral technische uitdagingen. “Operators van twee verschillende netwerken moeten dus afspraken met elkaar gaan maken, zodat vooraf bepaald wordt hoe het gesprek van de klant overgezet kan worden van netwerk A naar netwerk B in het gastland. Het gesprek zal in dit geval ondanks dat het gastgebruik maakt van netwerk B, altijd afgehandeld blijven worden in netwerk A gedurende het gesprek. Dit brengt meerdere uitdagingen met zich mee. Het is technisch niet mogelijk om van netwerk A, naar meerdere netwerken over te stappen in hetzelfde gebied. Dus van A naar B is mogelijk en niet van A naar B en/of C. Dit betekent ook dat bij een onevenredig aantal netwerken aan beide landsgrenzen, niet alle netwerken met elkaar kunnen samenwerken.”

Regelgeving
Daarnaast laat T-Mobile weten dat operators rekening hebben te houden met geldende regels. “Allereerst zijn er de regels met betrekking tot het spectrum. Er is bepaald dat bij de landsgrenzen de antennes niet te hard mogen stralen om storing op elkaars netwerk te voorkomen. Hierdoor zal een naadloze overgang altijd een uitdaging zijn. Klanten die dicht bij de grens wonen, kunnen daar last van ondervinden omdat voor hun telefoon het signaal van hun operator minder goed te ontvangen is, door storing van een naburige netwerk. Oplossing zou dan kunnen zijn om de signaalsterkte bij de grenzen te vergroten/versterken, maar dat kan weer consequenties hebben voor het gebruik van alarmnummers als 112 bij de landsgrenzen. Hierdoor zullen klanten juist sneller gebruikmaken van een naburig netwerk en onvoorzien vaak roamen, met bijbehorende (onvoorziene) roamingkosten. Deze regel maakt een soepele overgang van gesprekken naar een andere netwerk bij de landsgrens lastig. Daarnaast hebben frequentievergunningen in de verschillende landen verschillende looptijden, wat een extra uitdaging geeft om dit bij de landsgrenzen goed in te regelen.”

Techniek in de praktijk
De operators zien dus nogal wat technische uitdagingen, maar in de basis is er geen enkele belemmering voor het in stand houden van de verbinding bij het passeren van een landsgrens. Sterker nog: in de gsm-techniek is hier vanaf het begin rekening mee gehouden. En dat het technisch mogelijk is, blijkt ook wel uit het feit dat klanten van T-Mobile in het verleden gewoon konden blijven bellen wanneer de grens met Duitsland werd gepasseerd. Maar dit had wel ‘nadelen’, zo stelt T-Mobile, daarmee doelend op onverwacht hoge kosten voor de klanten als gevolg van ongemerkt roamen: “Alhoewel de netwerkervaring van de klant verbeterd zou kunnen worden, als een gesprek behouden wordt bij het passeren van een landsgrens, heeft het op dit moment ook wat nadelen. Deze nadelen speelden ook een rol om de ‘hand-over’ die T-Mobile had tussen Nederland en Duitsland (vv) toentertijd ongedaan te maken. Wij vinden dat de nadelen voor de klant op dit moment nog steeds groot zijn. Er moeten goede afspraken gemaakt worden tussen de operators van de verschillende buurlanden om te voorkomen dat klanten enorm hoge rekeningen krijgen.”

Dan is er de kwestie rond de wettelijke verplichting tot aftappen (‘lawful intercept’) en de afhandeling van gesprekken naar 112. Het gsm-netwerk heeft in principe twee niveaus, namelijk centrales (‘core’) en radionetwerk. Aftappen gebeurd via de centrales. Op dit moment zijn de netwerken op het niveau van centrales al met elkaar verbonden; anders was het immers niet mogelijk om in het buitenland te bellen. Door bij de grensoverschrijding de radionetwerken op elkaar te koppelen en een naadloze overgang te realiseren, verandert er niet zoveel aan architectuur van het aftappen. Voor de gesprekken naar 112 wordt de situatie juist beter dan voorheen, want als je nu de grens overgaat, blijf je soms nog 10 tot 15 kilometer op het oude netwerk. Bij een goed geregelde hand-over is dit niet meer noodzakelijk.

Is geld de kwestie?
Dan is natuurlijk de vraag: als er technisch geen probleem is, waarom is het dan nu na ruim 25 jaar – in 1990 was de eerste gsm-specificatie een feit – nog niet geregeld dat we al bellend de grens kunnen passeren? Heeft het wellicht met geld te maken? Zowel T-Mobile als KPN gaan in hun reactie niet in op onze vraag wat de financiële consequenties zijn voor de operator, zowel op het gebied van eventuele aanpassingen aan het netwerk alsmede de financiële verrekening die mogelijk moet plaatsvinden met de operator op wiens netwerk het gesprek over gaat. Vodafone licht wel een tipje van de sluier op: “Voor deze dienst is een internationale overdracht met België en Duitsland nodig. Alle operators moeten investeren om deze functionaliteit mogelijk te maken en alle netwerkmanagementprocessen moeten met elkaar worden afgestemd. Het zal een substantiële investering zijn.”

Daarnaast zal het voor de beller ook niet zonder consequenties zijn, meent Vodafone. “Bijvoorbeeld, een in Duitsland opgezet gesprek over de grens met Nederland blijft dan ‘in de lucht’, maar zal nog steeds worden afgerekend op basis van de roamingtarieven die dan gelden. Het doorlopende roamingtarief kan in dit geval alleen voorkomen worden door de verbinding te verbreken. Nu is het zo dat de kosten van roaming wel grotendeels afgeschaft worden onder de nieuwe roamingverordening, maar roaming zal tot juni 2017 wat duurder blijven dan het nationale tarief, daarna mag er een kleine toeslag voor roaming in rekening gebracht worden. Die toeslag zorgt ervoor dat een klant toch wat duurder uit is dan wanneer deze tegen een nationaal tarief belt of data verbruikt.”

Minder masten maar meer relaties
De operators zullen wat investeringen moeten doen om de radionetwerken in onze buurlanden te koppelen. Daar kan echter ook een besparing tegenover staan. Operators hebben aan onze landsgrenzen veel masten staan om Nederlandse klanten zo ver als mogelijk in België en Duitsland te bedienen. En dat geldt omgekeerd ook. Wanneer er een hand-over kan plaatsvinden zonder dat het gesprek wordt onderbroken, geldt dat er veel minder masten in de grensstreek nodig zijn.

Toch zal het project voor operators wel een uitdaging zijn. Nu zijn er aan de grenzen wel afspraken over radioplanning en frequenties die men gebruikt om zo elkaar niet te storen, maar deze afspraken moeten veel uitgebreider worden. Daarnaast zullen alle masten bij de grens anders geprogrammeerd moeten worden en de moeten de centrales aan twee kanten van de grens elkaar een gesprek kunnen doorgeven. Operators kunnen ervoor kiezen om niet alle relaties op te bouwen, bijvoorbeeld alleen Vodafone NL met Vodafone Duitsland, T-Mobile NL met T-Mobile Duitsland, KPN NL met Base uit België. Vanuit het oogpunt van beller is één relatie per operator in principe voldoende.

Het zijn vooral de roamingkosten die het lastigst te verrekenen zijn, want gesprekken met twee tarieven (deels in Nederland, deels in het buitenland) hebben operators nog bijna nooit gedaan. Dit is vooral een uitdaging voor het factureringssysteem en dat heeft weinig met het mobiele netwerk te maken. De verschillende tarieven zijn na juni 2017 verdwenen, zodat dit probleem straks weg is.

Een voorzichtige inschatting is dat de realisatie voor een operator toch een heel project is en waarschijnlijk een jaar zal kosten. Realisatie op 1 juli 2017 lijkt daardoor een goede streefdatum. Operators hebben maar een beperkt aantal mensen die dit project kunnen uitvoeren en wijzigingsprocessen moeten nauwkeurig worden gevolg. Zonder extra opdrachten van buitenaf hebben operators al meer dan genoeg werk aan hun eigen netwerk.

Conclusie
Op basis van het bovenstaande kunnen we concluderen dat er technisch geen enkele belemmering is om een gesprek bij het passeren van de landsgrenzen te laten voortbestaan. Dit had zelfs al veel eerder geregeld kunnen worden. Het is dus vooral een kwestie van geld. En dan niet alleen de investeringen die gemoeid zijn met het koppelen van de diverse radionetwerken, maar ook de inkomsten die de operators momenteel halen uit roaming. Maar dit laatste gaat volgend jaar veranderen. Het is niet te verwachten dat de operators zelf met initiatieven zullen komen om het probleem op te lossen. Door wetgeving afdwingen lijkt derhalve de beste optie.


In bovenstaand artikel ontbreekt de reactie van de vierde operator met een eigen radionetwerk: Tele2. Een woordvoerder liet ons het volgende weten: “Omdat onze spraak nog via het netwerk van T-Mobile verloopt, vinden wij het niet gepast om hierop in te gaan. Wij kunnen ook geen inzicht geven in financiële gevolgen.”



Plaats een reactie

Naam *
E-mailadres *
Reactie *
Vraag een nieuwe afbeelding aan.
Vul hierboven de tekens in die op het plaatje hiernaast te zien zijn *
Schrijf mij in de voor de Telecomjournaal nieuwsbrief.
Ik heb de voorwaarden gelezen en verklaar hiermee akkoord te gaan.
Velden gemarkeerd met een * zijn verplichte velden.



Divide Internetoplossingen